QUYỂN THỨ NHỨT

Đời Diêu Tần ngài Tam-Tạng Pháp-Sư Cưu-Ma-La-Thập vâng chiếu dịch

Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh Việt Dịch

 

KINH DIỆU PHÁP LIÊN HOA

 

PHẨM "PHƯƠNG-TIỆN" (1) THỨ HAI

          1. Lúc bấy giờ, đức Thế-Tôn từ chánh định an lành mà dậy, Bảo ngài Xa-Lợi-Phất: "Tri-huệ của các đức Phật rất sâu vô-lượng, môn trí-huệ đó khó hiểu khó vào, tất cả hàng Thanh-Văn cùng Bich-Chi-Phật đều không biết được. Vì sao?

          Phật đã từng gần gũi trăm nghìn muôn ức vô số các đức Phật, trọn tu vô-lượng đạo pháp của các đức Phật, dõng mãnh tinh tấn, danh tốt đồn khắp, trọn nên pháp rất sâu chưa từng có, theo thời nghi mà nói pháp ý thú khó hiểu.

          Xá-Lợi-Phất! Từ ta thành Phật đến nay, các món nhơn-duyên, các món thí-dụ, rộng nói ngôn giáo, dùng vô số phương tiện dìu dắt chúng sanh, làm cho xa lìa lòng chấp. Vì sao? Đức Như-Lai đã đầy đũ phương tiện, tri kiến và ba-la-mật.

          Xá-Lợi-Phất! Tri kiến của Như-Lai rộng lớn sâu xa, đức vô lương vô ngại lực, vô sở-úy, thiền-định, giải thoát tam-muội, đều sâu vào không ngằn mé, trọn nên tất cả pháp chưa từng có.

          Xá-Lợi-Phất! Như-Lai hay các món phân biệt, khéo nói các pháp lời lẽ êm dịu vui đẹp lòng chúng.

          Xá-Lợi-Phất! Tóm yếu mà nói đó, vô lượng vô biên pháp vị-tằng-hữu, đức Phật thảy đều trọn nên.

 

          2. Thôi Xá-Lợi-Phất! Chẳng cần nói nữa. Vì sao? Vì pháp khó hiểu ít có thứ nhứt mà Phật trọn nên đó, chỉ có Phật cùng Phật mới có thể thấu tột tướng chơn thật của các pháp, nghĩa là các pháp: Tướng như vậy, Tánh như vậy, Thể như vậy, Lực như vậy, Tác như vậy, Nhơn như vậy, Duyên như vậy, Quả như vậy, Báo như vậy, Trước sau rốt ráo như vậy.

          Bấy giờ, đức Thế-Tôn muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

3. Đấng Thế-Hùng khó lường

Các Trời cùng người đời

Tất cả loài chúng sanh

Không ai hiểu được Phật

Trí lực, vô sở-úy

Giải thoat các tam-muội

Các pháp khác của Phật

Không ai so lường được.

Vốn từ vô số Phật

Đầy đủ tu các đạo

Pháp nhiệm mầu rất sâu

Khó thấy khó rõ được.

Trong vô lượng ức kiếp

Tu các đạo đó rồi

Đạo tràng đặng chứng quả

Ta đều đã thấy biết.

Quả báo lớn như vậy

Các món tánh tướng nghĩa

Ta cùng mười phương Phật

Mới biết được việc đó.

 

4. Pháp đó không chỉ được

Vắng bặt tướng nói năng

Các loài chúng sanh khác

Không có ai hiểu đặng

Trừ các chúng Bồ-tát

Người sức tin bền chặt

Các hàng đệ-tử Phật

Từng cúng dường các Phật

Tất cả lậu đã hết

Trụ thân rốt sau nầy

Các hạng người vậy thảy

Sức họ không kham được.

Giả sử đầy thế gian

Đều như Xá-Lợi-Phất

Và các đệ-tử khác

Cùng suy chung so lường

Cũng lại chẳng biết được.

Bực Duyên-Giác trí lanh

Vô-lậu thân rốt sau

Cũng đầy mười phương cõi

Số đông như rừng tre,

Hạng nầy chung một lòng

Trong vô-lượng ức kiếp

Muốn xét Phật thật trí

Chẳng biết được chút phần.

Bồ-tát mới phát tâm

Cúng dường vô số Phật

Rõ thấu các nghĩa thú

Lại hay khéo nói Pháp

Đông đầy mười phương cõi

Như lúa, mè, tre, lau

Một lòng dùng trí mầu

Trải số kiếp hằng sa

Thảy đều chung suy lường

Chẳng biết được trí Phật

Hàng bất thối Bồ-tát

Số đông như hằng sa

Một lòng chung suy cầu

Cũng lại chẳng hiểu được.

 

5. Lại bảo Xá-Lợi-Phất

Pháp nhiệm mầu rất sâu

Vô-lậu khó nghĩ bàn

Nay ta đã đặng đủ

Chỉ ta biết tướng đó

Mười phương Phật cũng vậy.

Xá-Lợi-Phất phải biết

Lời Phật nói không khác

Với pháp của Phật nói

Nên sanh sức tin chắc

Pháp của Phật lâu sau

Cần phải nói chơn thật.

Bảo các chúng Thanh-Văn

Cùng người cầu Duyên-Giác

Ta khiến cho thoát khổ

Đến chứng đặng Niết-Bàn

Phật dùng sức phương tiện

Dạy cho ba thừa giáo

Chúng sanh nơi nơi chấp

Dắt đó khiến ra khỏi.

          6. Khi đó trong đại chúng có hàng Thanh-Văn lậu-tận A-la-hán, ngài A-Nhã-Kiều-Trần-Như v.v... một nghìn hai trăm người và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni, Cận-sự nam cùng Cận-sư nữ, hạng người phát tâm Thanh-Văn, Duyên-Giác, đều nghĩ rằng: "Hôm nay đức Phật cớ chi lại ân cần ngợi khen phương tiện mà nói thế này: Pháp của Phật chứng rất sâu khó hiểu, tất cả hàng Thanh-Văn cùng Duyên-Giác không thể đến được".

          Đức Phật nói một nghĩa giải thoát, chúng ta cũng chứng được pháp đó đến nơi Niết-Bàn, mà nay chẳng rõ nghĩa đó về đâu?

 

          7. Lúc ấy, ngài Xá-Lợi-Phất biết lòng nghi của bốn chúng, chính mình cũng chưa rõ, liền bạch Phật rằng: "Thưa Thế-Tôn! Nhơn gì duyên gì mà Phật ân cần khen ngợi pháp phương tiện thứ nhứt nhiệm mầu rất sâu khó hiểu của các đức Phật?.

          Con từ trước đến nay chưa từng nghe Phật nói điều đó, hôm nay bốn chúng thảy đều có lòng nghi. Cúi xin đức Thế-Tôn bày nói việc đó. Cớ gì mà đức Thế-Tôn ân cần khen ngợi pháp nhiệm mầu rất sâu khó hiểu?".

          Khi đó ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

8. Đấng Huệ-Nhật Đại-Thánh

Lâu mới nói pháp này,

Tự nói pháp mình chứng

Lực, vô-úy, tam-muội,

Thiền-định, giải-thoát thảy

Đều chẳng nghĩ bàn được.

Pháp chứng nơi đạo tràng

Không ai hỏi đến đặng

Ý con khó lường được

Cũng không ai hay hỏi.

Không hỏi mà tự nói

Khen ngợi đạo mình làm

Các đức Phật chứng đặng

Trí-huệ rất nhiệm mầu.

Hàng vô-lậu La-Hán

Cùng người cầu Niết-Bàn

Nay đều sa lưới nghi

Phật cớ chi nói thế?

Hạng người cầu Duyên-Giác.

Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni,

Các Trời, Rồng, Quỷ, Thần

Và Càn-thác-bà thảy

Ngó nhau cưu lòng nghi

Nhìn trông đấng Túc-Tôn,

Việc đó là thế nào

Xin Phật vì dạy cho?

Trong các chúng Thanh-Văn

Phật nói con hạng nhứt

Nay con nơi trí mình

Nghi lầm không rõ được

Vì là pháp rốt ráo

Vì là đạo Phật làm

Con từ miệng Phật sanh

Chắp tay nhìn trông chờ.

Xin ban tiếng nhiệm mầu

Liền vì nói như thiệt

Các Trời, Rồng, Thần thảy

Số đông như hằng sa

Bồ-tát cầu thành Phật

Số nhiều có tám muôn

Lại những muôn ức nước

Vua Chuyển-Luân-Vương đến.

Đều lòng kính chắp tay

Muốn nghe đạo đầy đủ.

          9. Khi đó đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: "Thôi thôi! Chẳng nên nói nữa, nếu nói việc đó tất cả trong đời các Trời và Người đều sẽ kinh sợ nghi ngờ".

 

          10. Ngài Xá-Lợi-Phất lại bạch Phật rằng: "Thưa Thế-Tôn! Cúi xin nói đó, cúi xin nói đó. Vì sao? Trong hội đây có vô số trăm nghìn muôn ức a-tăng-kỳ chúng sanh đã từng gặp các đức Phật, các căn mạnh lẹ, trí huệ sáng suốt, được nghe Phật dạy chắc có thể kính tin".

          Lúc ấy, ngài Xá-Lợi-Phất muốn tuyên lại nghĩa này mà nói kệ rằng:

Đấng Pháp-Vương Vô-thượng

Xin nói, nguyện đừng lo

Vô-lượng chúng hội đây

Có người hay kính tin.

          11. Đức Phật lại ngăn Xá-Lợi-Phất "Nếu nói việc đó thì tất cả trong đời, Trời, Người, A-tu-la đều kinh nghi, Tỳ-kheo Tăng-thượng-mạn sẽ phải sa vào hầm lớn".

          Khi đó đức Thế-Tôn nói kệ rằng:

Thôi thôi! Chẳng nên nói

Pháp ta diệu khó nghĩ

Những kẽ Tăng-thượng-mạn

Nghe ắt không kính tin.

         12. Lúc ấy ngài Xá-Lợi-Phất bạch Phật rằng: Thưa Thế-Tôn! Cúi xin nói đó, cúi xin nói đó. Nay trong hội nầy hạng người sánh bằng con có trăm nghìn muôn ức. Đời đời đã từng theo Phật học hỏi, những người như thế chắc hay kính tin lâu dài an ổn nhiều điều lợi ích.

          Khi đó ngài Xá-Lợi-Phất, muôn tuyên lại nghĩa trên mà nói kệ rằng:

Đấng Vô-Thượng lưỡng-túc

Xin nói pháp đệ nhứt

Con là trưởng tử Phật

Xin thương phân biệt nói.

Vô-lượng chúng hội đây

Hay kính tin pháp nầy

Đời đời Phật đã từng

Giáo hóa chúng như thế

Đều một lòng chắp tay

Muốn nghe lãnh lời Phật.

Chúng con nghìn hai trăm

Cùng hạng cầu Phật nọ

Nguyện Phật vì chúng nầy

Cúi xin phân biệt nói

Chúng đây nghe pháp ấy

Thời sanh lòng vui mừng.

          13. Bấy giờ, đức Thế-Tôn bảo ngài Xá-Lợi-Phất: "Ông đã ân cần ba phen thưa thỉnh đâu đặng chẳng nói, ông nay lóng nghe khéo suy nghĩ nhớ đó, ta sẽ vì ông Phân biệt giải nói".

 

          14. Khi đức Phật nói lời đó, trong hội có các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Cận-sự-nam, Cận-sự-nữ, cả thảy năm nghìn người, liền từ chỗ ngồi đứng dậy lễ Phật mà lui về. Vì sao? Vì bọn người này gốc tội sâu nặng cùng Tăng-thượng-man, chưa đặng mà nói đã đặng, chưa chứng mà cho đã chứng, có lỗi dường ấy, cho nên không ở lại. Đức Thế-Tôn yên lặng không ngăn cản.

 

          15. Bấy giờ, đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: "Trong chúng ta đây không còn cành lá, rặt có hột chắc. Xá-Lợi-Phất! Những gã tăng thượng mạn như vậy lui về cũng là tốt. Ông nay nên khéo nghe ta sẽ vì ông mà nói".

          Ngài Xá-Lợi-Phất bạch rằng: "Vâng thưa Thế-Tôn con nguyện ưa muốn nghe".

 

          16. Đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: "Pháp mầu như thế, các đức Phật Như-Lai đến khi đúng thời mới nói, như bông Linh-thoại đến thời tiết mới hiện một lần". Xá-Lợi-Phất! Các ông nên tin lời của Phật nói không hề hư vọng.

 

          17. Xá-Lợi-Phất! Các đức Phật theo thời nghi nói pháp ý-thú khó hiểu. Vì sao? Ta dùng vô số phương tiện các món nhơn duyên, lời lẽ thí-dụ diễn nói các pháp.

          Pháp đó không phải là suy lường phân biệt mà có thể hiểu, chỉ có các đức Phật mới biết được đó. Vì sao? Các đức Phật Thế-Tôn, chỉ do một sự nhơn duyên lớn mà hiện ra nơi đời.

          Xá-Lợi-Phất! Sao nói rằng các đức Phật Thế-Tôn chỉ do một sự nhơn duyên lớn mà hiện ra nơi đời? Các đức Phật Thế-Tôn vì muốn cho chúng sanh khai tri kiến Phật để đặng thanh-tịnh mà hiện ra nơi đời; vì muốn chỉ tri kiến Phật cho chúng sanh mà hiện ra nơi đời; vì muốn cho chúng sanh tỏ ngộ tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời; vì muốn cho chúng sanh chứng vào đạo tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời.

          Xá-Lợi-Phất! Đó là các đức Phật do vì một sự nhân duyên lớn mà hiện ra nơi đời.

 

          18. Đức Phật bảo ngài Xá-Lợi-Phất: "Các đức Phật Như-Lai chỉ giáo hóa Bồ-tát, những điều làm ra thường vì một việc: chỉ đem tri kiến Phật chỉ cho chúng sanh tỏ ngộ thôi".

          Xá-Lợi-Phất! Đức Như-Lai chỉ dùng một Phật thừa mà vì chúng sanh nói pháp, không có các thừa hoặc hai hoặc ba khác.

 

          19. Xá-Lợi-Phất! Pháp của tất cả các đức Phật ở mười phương cũng như thế.

          Xá-Lợi-Phất! Thuở quá khứ các đức Phật dùng vô-lượng vô số phương tiện các món nhơn duyên lời lẽ thí-dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp. Vì pháp đó đều là một Phật thừa, nên các chúng sanh đó theo chư Phật nghe pháp rốt ráo đều đặng chứng "Nhứt-thiết chủng-trí".

          Xá-Lợi-Phất! Thuở vị lai, các đức Phật sẽ ra đời cũng dùng vô-lượng vô số phương tiện các món nhơn duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp, vì pháp ấy đều là một Phật thừa, nên các chúng sanh đó theo Phật nghe pháp rốt ráo đều đặng chứng "Nhứt-thiết chủng-trí".

          Xá-Lợi-Phất! Hiện tại nay, trong vô-lượng trăm nghìn muôn ức cõi Phật ở mười phương, các đức Phật Thế-Tôn nhiều điều lợi ích an vui cho chúng sanh. Các đức Phật đó cũng dùng vô-lượng vô số phương tiện các món nhơn duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp, vì pháp đó đều là một Phật thừa, các chúng sanh ấy theo Phật nghe pháp rốt ráo đều đặng chứng "Nhứt-thiết chủng-trí".

          Xá-Lợi-Phất! Các đức Phật đó chỉ giáo hóa Bồ-tát, vì muốn đem tri kiến Phật mà chỉ cho chúng sanh, vì muốn đem tri kiến Phật cho chúng sanh tỏ ngộ, vì muốn làm cho chúng anh chứng vào tri kiến Phật vậy.

          Xá-Lợi-Phất! Nay ta cũng lại như thế, rõ biết các chúng sanh có những điều ưa muốn, thân tâm mê chấp, ta tùy theo bổn tánh kia dùng các món nhơn duyên lời lẽ thí dụ cùng sức phương tiện mà vì đó nói pháp.

          Xá-Lợi-Phất! Như thế đều vì chứng đặng một Phật thừa "Nhứt-thiết chủng-trí".

 

          20. Xá-Lợi-Phất! Trong cõi nước ở mười phương còn không có hai thừa hà huống có ba!

          Xá-Lợi-Phất! Các đức Phật hiện ra trong đời ác năm trược, nghĩa là: kiếp trược, phiền-não trược, chúng sanh trược, kiến trược, mạng trược. Như thế Xá-Lợi-Phất, lúc kiếp loạn trược chúng sanh nhơ nặng, bỏn xẻn, tham lam, ghét ganh, trọn nên các căn chẳng lành, cho nên các đức Phật dùng sức phương tiện, nơi một Phật thừa, phân biệt nói thành ba.

 

          21. Xá-Lợi-Phất! Nếu đệ tử ta tự cho mình là A-La-Hán cùng Duyên-Giác, mà không nghe không biết việc của các đức Phật Như-Lai chỉ giáo hóa Bồ-tát, người nầy chẳng phải đệ tử Phật, chẳng phải A-la-hán, chẳng phải Duyên-giác.

          Lại nữa Xá-Lợi-Phất! Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni đó tự cho mình đã đặng A-la-hán, là thân rốt sau rốt ráo Niết-bàn, bèn chẳng lại chí quyết cầu đạo Vô-thượng Chánh-đẳng Chánh-giác. Nên biết bọn đó là kẻ Tăng-thượng-mạn. Vì sao? Nếu có Tỳ-kheo thiệt chứng quả A-la-hán mà không tin pháp nầy, quyết không có lẽ ấy, trừ sao khi Phật diệt độ, hiện tiền không Phật. Vì sao? Sau khi Phật diệt độ, những kinh như thế, người hay thọ trì đọc tụng hiểu nghĩa rất khó có đặng, nếu gặp đức Phật khác, ở trong pháp nầy bèn đặng hiểu rõ.

          Xá-Lợi-Phất! Các ông nên một lòng tin hiểu thọ trì lời Phật dạy. Lời các đức Phật Như-Lai nói không hư vọng, không có thừa nào khác, chỉ có một Phật thừa thôi.

          Khi ấy đức Thê-Tôn muốn tuyên lại nghĩa nầy mà nói kệ rằng:

22. Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni

Cưu lòng tăng-thượng-mạn

Cận-sự-nam ngã mạn

Cận-sự-nữ chẳng tin,

Hàng bốn chúng như thế

Số kia có năm nghìn

Chẳng tự thấy lỗi mình

Nơi giới có thiếu sót

Tiếc giữ tội quấy mình

Trí nhỏ đó đã ra,

Bọn cám tấm trong chúng

Oai đức Phật phải đị

Gã đó kém phước đức

Chẳng kham lảnh pháp nầy

Chúng nay không cành lá

Chỉ có những hột chắc.

 

23. Xá-Lợi-Phất khéo nghe!

Pháp của các Phật đặng

Vô lượng sức phương tiện

Mà vì chúng sanh nói.

Tâm của chúng sanh nghĩ

Các món đạo ra làm

Bao nhiêu những tánh dục

Nghiệp lành dữ đời trước,

Phật biết hết thế rồi

Dùng các duyên thí dụ

Lời lẽ sức phương tiện

Khiến tất cả vui mừng.

Hoặc là nói khế kinh

Cô khởi cùng bổn sự

Bổn sanh, vị-tằng-hữu

Cũng nói những nhơn duyên

Thí dụ và trùng tụng

Luận nghị cộng chín kinh.

Căn độn ưa pháp nhỏ

Tham chấp nơi sanh tử

Nơi vô lượng đức Phật

Chẳng tu đạo sâu mầu

Bị các khổ não loạn

Vì đó nói Niết-bàn,

Ta bày phương tiện đó

Khiến đều vào huệ Phật.

Chưa từng nói các ông

Sẽ đặng thành Phật đạo

Sở dĩ chưa từng nói

Vì giờ nói chưa đến,

Nay chính là đến giờ

Quyết định nói đại thừa.

 

24. Chín bộ pháp của ta

Thuận theo chúng sanh nói

Vào đại thừa làm gốc

Nên mới nói kinh nầy.

Có Phật tử tâm tịnh

Êm diệu cũng căn lợi,

Nơi vô lượng các Phật

Mà tu đạo sâu mầu,

Vì hàng Phật tử nầy

Nói kinh đại thừa đây.

Ta ghi cho người đó

Đời sau thành Phật đạo

Bởi thâm tâm niệm Phật

Tu trì tịnh giới vậy

Hạng này nghe thành Phật

Rất mừng đầy khắp mình,

Phật biết tâm của kia

Nên vì nói đại thừa.

Thanh-Văn hoặc Bồ-Tát,

Nghe ta nói pháp ra

Nhẫn đến một bài kệ

Đều thành Phật không nghi.

 

25. Trong cõi Phật mười phương

Chỉ có một thừa pháp

Không hai cũng không ba

Trừ Phật phương tiện nói

Chỉ dùng danh tự giả

Dắt dẫn các chúng sanh

Vì nói trí huệ Phật.

Các Phật ra nơi đời

Chỉ một việc này thiệt

Hai thứ chẳng phải chơn.

Trọn chẳng đem tiểu thừa

Mà tế độ chúng sanh,

Phật tự trụ đại thừa

Như pháp của mình đặng

Định, huệ, lực trang nghiêm

Dùng đây độ chúng sanh.

Tự chứng đạo vô thượng

Pháp bình đẳng đại thừa

Nếu dùng tiểu thừa độ

Nhẫn đến nơi một người

Thời ta đọa san tham

Việc ấy tất không được,

Nếu người tin về Phật

Như-Lai chẳng dối gạt

Cũng không lòng tham ganh

Dứt ác trong các pháp,

Nên Phật ở mười phương

Mà riêng không chổ sợ.

Ta dùng tướng trang nghiêm

Ánh sáng soi trong đời

Đấng vô lượng chúng trọng

Vì nói thiệt tướng ấn.

 

26. Xá-Lợi-Phất! Nên biết!

Ta vốn lập thệ nguyện

Muốn cho tất cả chúng

Bằng như ta không khác,

Như ta xưa đã nguyện

Nay đã đầy đủ rồi

Độ tất cả chúng sanh

Đều khiến vào Phật đạo.

Nếu ta gặp chúng sanh

Dùng Phật đạo dạy cả

Kẻ vô trí rối sai

Mê lầm không nhận lời.

Ta rõ chúng sanh đó

Chưa từng tu cội lành

Chấp chặc nơi ngũ dục

Vì si ái sanh khổ,

Bởi nhân duyên các dục

Sa vào ba đường dữ

Xoay lăn trong sáu nẻo

Chịu đủ những khổ độc,

Thân mọn thọ bào thai

Đời đời tăng trưởng luôn

Người đức mỏng ít phước

Các sự khổ bức ngặt

Vào rừng rậm tà kiến

Hoặc chấp có, chấp không

Nương gá các chấp nầy

Đầy đủ sáu mươi hai

Chắp chặt pháp hư vọng

Bền nhận không bỏ đặng

Ngã mạn tự khoe cao

Dua nịnh lòng không thiệt

Trong nghìn muôn ức kiếp

Chẳng nghe danh tự Phật

Cũng chẳng nghe chánh pháp

Người như thế khó độ.

 

27. Cho nên Xá-Lợi-Phất!

Ta vì bày phương tiện

Nói các đạo dứt khổ

Chỉ cho đó Niết-bàn,

Ta dầu nói Niết-bàn

Cũng chẳng phải thiệt diệt,

Các pháp từ bổn lai

Tướng thường tự vắng lặng

Phật tử hành đạo rồi

Đời sau đặng thành Phật.

Ta có sức phương tiện

Mở bày khắp ba thừa.

Tất cả các Thế-Tôn

Đều nói đạo nhứt thừa

Nay trong đại chúng nầy

Đều nên trừ nghi lầm

Lời Phật nói không khác

Chỉ một, không hai thừa.

 

28. Vô số kiếp đã qua

Vô lượng Phật diệt độ

Trăm nghìn muôn ức Phật

Số nhiều không lường được.

Các Thế-Tôn như thế

Các món duyên thí dụ

Vô số ức phương tiện

Diễn nói các pháp tướng,

Các đức Thế-Tôn đó

Đều nói pháp nhứt thừa

Độ vô lượng chúng sanh

Khiến vào nơi Phật đạo

Lại các đại thánh chúa

Biết tất cả thế gian

Trời người loài quần sanh

Thâm tâm chổ ưa muốn

Bèn dùng phương tiện khác

Giúp bày nghĩa đệ nhứt.

 

29. Nếu có loài chúng sanh

Gặp các Phật quá khứ

Hoặc nghe pháp bố-thí

Hoặc trì giới nhẫn-nhục

Tinh-tấn, thiền, trí thảy

Các món tu phước huệ,

Những người như thế đó

Đều đã thành Phật đạo

Sau các Phật diệt độ

Nếu người lòng lành dịu

Các chúng sanh như thế

Đều đã thành Phật đạo.

 

30. Các Phật diệt độ rồi

Người cúng dường Xá-lợi

Dựng muôn ức thứ tháp

Vàng, bạc và pha-lê

Xa-cừ cùng mã-não

Ngọc mai-khôi, lưu-ly

Thanh-tịnh rộng nghiêm sức

Trau giồi nơi các tháp,

Hoặc có dựng miếu đá

Chiên-đàn và trầm-thủy

Gỗ mật cùng gỗ khác

Gạch ngói bùn đất thảy,

Hoặc ở trong đồng trống

Chứa đất thành miểu Phật

Nhẫn đến đồng tử giỡn

Nhóm cát thành tháp Phật,

Những hạng người như thế

Đều đã thành Phật đạo.

 

31. Nếu như người vì Phật

Xây dựng các hình tượng

Chạm trổ thành các tướng

Đều đã thành Phật đạo.

Hoặc dùng bảy báu làm

Thau, đồng bạch, đồng đỏ

Chất nhôm cùng chì kẽm

Sắt, gỗ cùng với bùn

Hoặc dùng keo, sơn, vải

Nghiêm sức làm tượng Phật

Những người như thế đó

Đều đã thành Phật đạo

Vẽ vời làm tượng Phật

Trăm tướng phước trang-nghiêm

Tự làm hoặc bảo người

Đều đã thành Phật đạo.

Nhẫn đến đồng tử giỡn

Hoặc cỏ cây và bút

Hoặc lấy móng tay mình

Mà vẽ làm tượng Phật

Những hạng người như thế

Lần lần chứa công đức

Đầy đủ tâm đại-bi

Đều đã thành Phật đạo

Chỉ dạy các Bồ-tát

Độ thoát vô lượng chúng.

 

32. Nếu người nơi tháp miếu

Tượng báu và tượng vẽ

Dùng hoa, hương, phan, lọng

Lòng kính mà cúng dường

Hoặc khiến người trổi nhạc

Đánh trống, thổi sừng ốc

Tiêu, địch, cầm, không-hầu

Tỳ-bà, chụp-chõa đồng

Các tiếng hay như thế

Đem dùng cúng dường hết

Hoặc người lòng vui mừng

Ca ngâm then đức Phật

Nhẫn đến một tiếng nhỏ

Đều đã thành Phật đạo.

 

33. Nếu người lòng tán loạn

Nhẫn đến dùng một bông

Cúng dường nơi tượng vẽ

Lần thấy các đức Phật

Hoặc có người lễ lạy

Hoặc lại chỉ chắp tay

Nhẫn đến giơ một tay

Hoặc lại hay cúi đầu

Dùng dây cúng dường tượng

Lần thấy vô lượng Phật

Tự thành đạo vô thượng

Rộng độ chúng vô số

Vào Vô-dư Niết-bàn

Như củi hết lửa tắt.

Nếu người lòng tán loạn

Vào nơi trong tháp miếu

Một xưng Nam-mô Phật

Đều đã thành Phật đạo

Nơi các Phật quá khư

Tại thế, hoặc diệt độ

Có người nghe pháp nầy

Đều đã thành Phật đạo.

 

34. Các Thế-Tôn vị-lai

Số nhiều không thể lường

Các đức Như-Lai đó

Cùng phương tiện nói pháp.

Tất cả các Như-Lai

Dùng vô lượng phương tiện

Độ thoát các chúng sanh

Vào trí vô-lậu Phật.

Nếu có người nghe pháp

Không ai chẳng thành Phật.

Các Phật vốn thệ nguyện

Ta tu hành Phật đạo

Khắp muốn cho chúng sanh

Cũng đồng đặng đạo này.

Các Phật đời vị-lai

Dầu nói trăm nghìn ức

Vô số các pháp môn

Kỳ thiệt vì nhứt thừa.

Các Phật Lưỡng-Túc-Tôn

Biết pháp thường không tánh

Giống Phật theo duyên sanh

Cho nên nói nhứt thừa.

Pháp đó trụ ngôi pháp

Tướng thế gian thường còn

Nơi đạo tràng biết rồi

Đức Phật phương tiện nói.

Hiện tại mười phương Phật

Của trời người cúng dường

Số nhiều như hằng sa

Hiện ra nơi thế gian

Vì an ổn chúng sanh

Cũng nói pháp như thế.

Biết vắng bặt thứ nhứt

Bởi dùng sức phuong tiện

Dầu bày các món đạo

Kỳ thiệt vì Phật thừa.

Biết các hạnh chúng sanh

Thâm tâm nó nghĩ nhớ

Nghiệp quen từ quá khứ

Tánh dục, sức tinh-tấn

Và các căn lợi độn

Dùng các món nhơn duyên

Thí-dụ cùng lời lẽ

Tùy cơ phương tiện nói.

 

35. Ta nay cũng như vậy

Vì an ổn chúng sanh

Dùng các món pháp môn

Rao bày nơi Phật đạo

Ta dùng sức trí-huệ

Rõ tánh dục chúng sanh

Phương tiện nói các pháp

Đều khiến đặng vui mừng.

Xá-Lợi-Phất nên biết!

Ta dùng mắt Phật xem

Thấy sáu đường chúng sanh

Nghèo cùng không phước huệ

Vào đường hiểm sanh tử

Khổ nối luôn không dứt

Sâu tham nơi ngũ dục

Như trâu "mao" mến đuôi

Do tham ái tự che

Đui mù không thấy biết

Chẳng cầu Phật thế lớn

Cùng pháp dứt sự khổ

Sâu vào các tà kiến

Lấy khổ muốn bỏ khổ

Phật vì chúng sanh này

Mà sanh lòng đại bi.

 

36. Xưa ta ngồi đạo tràng

Xem cây cùng kinh hành

Trong hai mươi mốt ngày

Suy nghĩ việc như vầy:

Trí-huệ của ta đặng

Vi diệu rất thứ nhứt

Chúng sanh các căn chậm

Tham vui si làm mù

Các hạng người như thế

Làm sao mà độ đặng?

Bấy giờ các Phạm-Vương

Cùng các trời Đế-Thích

Bốn Thiên-Vương hộ đời

Và Trời Đại-Tự-Tại

Cùng các Thiên chúng khác

Trăm nghìn ức quyến thuộc

Chắp tay cung kính lễ

Thỉnh ta chuyễn pháp-luân.

Ta liền tự suy nghĩ

Nếu chỉ khen Phật thừa

Chúng sanh chìm nơi khổ

Không thể tin pháp đó

Do phá pháp không tin

Rớt trong ba đường dữ

Ta thà không nói pháp

Mau vào cõi Niêt-bàn.

Liền nhớ Phật quá khứ

Thực hành sức phương tiện

Ta nay chứng đặng đạo

Cũng nên nói ba thừa.

 

37. Lúc ta nghĩ thế đó

Mười phương Phật đều hiện

Tiếng Phạm an ủi ta

Hay thay! Đức Thích-Ca

Bực đạo sư thứ nhứt

Đặng pháp Vô-thượng ấy

Tùy theo tất cả Phật

Mà dùng sức phương tiện

Chúng ta cũng đều đặng

Pháp tối diệu thứ nhứt

Vì các loại chúng sanh

Phân biệt nói ba thừa.

Trí kém ưa pháp nhỏ

Chẳng tự tin thành Phật

Cho nên dùng phương tiện

Phân biệt nói các quả

Dầu lại nói ba thừa

Chỉ vì dạy Bồ-tát.

 

38. Xá-Lợi-Phất nên biết!

Ta nghe các đức Phật

Tiếng nhiệm mầu rất sạch

Xưng "Nam-mô chư Phật"!

Ta lại nghĩ thế nầy

Ta ra đời trược ác

Như các Phật đã nói

Ta cũng thuận làm theo

Suy nghĩ việc đó rồi

Liền đến thành Ba-Nại.

Các pháp tướng tịch diệt

Không thể dùng lời bày

Bèn dùng sức phương tiện

Vì năm Tỳ-kheo nói.

Đó gọi chuyễn pháp-luân

Bèn có tiếng Niết-bàn

Cùng với A-La-Hán

Tên pháp, tăng sai khác.

Từ kiếp xa vẫn lại

Khen bày pháp Niết-bàn

Dứt hẳn khổ sống chết

Ta thường nói như thế.

 

39. Xá-Lợi-Phất phải biết!

Ta thấy các Phật tử

Chí quyết cầu Phật đạo

Vô lượng nghìn muôn ức

Đều dùng lòng cung kính

Đồng đi đến chổ Phật

Từng đã theo các Phật

Nghe nói pháp phương tiện

Ta liền nghĩ thế này:

Sở-dĩ Phật ra đời

Để vì nói Phật huệ

Nay chính đã đúng giờ.

 

40. Xá-Lợi-Phất phải biết!

Người căn chậm trí nhỏ

Kẻ chấp tướng kiêu mạn

Chẳng thể tin pháp nầy.

Nay ta vui vô úy

Ở trong hàng Bồ-tát

Chính bỏ ngay phương tiện

Chỉ nói đạo Vô-Thượng.

Bồ-tát nghe pháp đó

Đều đã trừ lưới nghi

Nghìn hai trăm La-Hán

Cũng đều sẽ thành Phật.

Như nghi thức nói pháp

Của các Phật ba đời

Ta nay cũng như vậy

Nói pháp không phân biệt.

Các đức Phật ra đời

Lâu xa khó gặp gỡ

Chính sử hiện ra đời

Nói pháp này khó hơn,

Vô lượng vô số kiếp

Nghe pháp này cũng khó,

Hay nghe được pháp này

Người đó cũng lại khó,

Thí như hoa Linh-thoại

Tất cả đều ưa mến

Ít có trong trời, người

Lâu lâu một lần trổ.

 

41. Người nghe pháp mừng khen

Nhẫn đến nói một lời

Thời là đã cúng dường

Tất cả Phật ba đời

Người đó rất ít có

Hơn cả hoa Ưu-đàm.

Các ông chớ có nghi

Ta là vua các pháp

Khắp bảo các đại chúng

Chỉ dùng đạo nhứt thừa

Dạy bảo các Bồ-tát

Không Thanh-Văn đệ tử.

 

42. Xá-Lợi-Phất các ông!

Thanh-Văn và Bồ-tát

Phải biết pháp mầu này

Bí yếu của các Phật.

Bởi đời ác năm trược

Chỉ tham ưa các dục

Những chúng sanh như thế

Trọn không cầu Phật đạo

Người ác đời sẽ tới

Nghe Phật nói nhứt thừa

Mê lầm không tin nhận

Phá pháp đọa đường dữ.

Người tàm quý trong sạch

Quyết chí cầu Phật đạo

Nên vì bọn người ấy

Rộng khen đạo nhứt thừa.

Xá-Lợi-Phất nên biết!

Pháp các Phật như thế

Dùng muôn ức phương tiện

Tùy thời nghi nói pháp

Người chẳng học tập tu

Không hiểu đặng pháp này.

Các ông đã biết rõ

Phật là thầy trong đời

Việc phương tiện tùy nghi

Không còn lại nghi lầm

Lòng sanh rất vui mừng

Tự biết sẽ thành Phật.


KINH DIỆU-PHÁP LIÊN-HOA

_____________

 

QUYỂN THỨ NHỨT

 

          Một sáng chiếu phương Đông, thể diệu toàn bày, Chẳng phải chổ suy lường mà suy lường được, thầm hiểu ở trong lòng, phương tiện truyền bày một đạo nhã hương trời.

          Nam mô Pháp-Hoa hội Thượng Phật Bồ-tát (3 lần)

 

          Thế-Tôn hiện điềm tốt, Di-Lặc nghi tướng lành, Văn-Thù vì chúng rộng phô bày: Phật xưa phóng hào quang. Ba phen mời đấng Pháp-Vương vì nói hương Diêu-Liên.

          Nam mô quá khứ Nhựt-Nguyệt Đăng-Minh Phật (3 lần)

___________________

 

Thích nghĩa:

 

(1) PHƯƠNG TIỆN: Phương chước hay phương pháp tiện lợi dễ-dàng.