Trang này được trích từ www.ykhoa.net/SKDS/YHOCCOTRUYEN/48-09.html
xin thành thật cáo lổi và chân thành cám ơn chủ nhân WEBSITE Y KHOA
MƯỜI ĐỐI TƯỢNG KIÊNG DÙNG NHÂN SÂM
VĂN ĐỨC
(Theo "Các thuốc bổ và thức ăn bổ chữa các bệnh hư
nhược" - NXB Vệ sinh nhân dân TQ)
Nhân sâm có mặt tốt là một loại thuốc bổ dưỡng, làm cho cường tráng cơ thể,
lại có một phản ứng phụ rất đáng chú ư, mười đối tượng sau đây cần kiêng
dùng:
1. Người bị thương phong cảm mạo, phát sốt
Khi bị cảm mạo, bất kể là do cảm nhiễm virus hay nhiễm
vi khuẩn gây nên, đều có biểu trưng ngoại cảm. Trị liệu lấy sơ phong tán hàn
hoặc thanh nhiệt giải biểu, để trừ bỏ ngoại tà. Nhân sâm bổ khí, có thể làm
cho ngoại tà trệ lưu trong cơ thể không thể phát tiết ra ngoài được, ảnh
hưởng đến hiệu quả trị liệu, kéo dài bệnh t́nh. Cho nên người cần phải uống
dài ngày nhân sâm th́ trong thời gian bị cảm mạo cần phải tạm thời ngừng
không uống.
2. Những người bị bệnh gan mật cấp tính
Viêm gan truyền nhiễm cấp tính, viêm túi mật cấp tính,
bệnh sỏi mật, xuất hiện đau sườn, đau bụng, hoàng đản, phát sốt, th́ đó đều
là gan mật bị thấp nhiệt tăng chứa làm trở ngại, v́ thế khí không lưu thông
thanh thoát được. Trị liệu là lấy thanh lợi thấp nhiệt, lí khí đạo trệ làm
chính. Nếu uống nhân sâm th́ sẽ lại trợ thấp sinh nhiệt, làm cho khí trệ uất
kết, làm cho chứng bệnh nặng thêm.
3. Những người viêm dạ dày và ruột cấp tính, bị nôn
mửa, đau bụng, đi ngoài.
Bệnh này thuộc thấp nhiệt tích trệ. Trị liệu cần tiêu
thực đạo trệ, ḥa vị thanh trường, không nên ăn bồi bổ, càng không nên dùng
nhân sâm lúc này, nếu không, dạ dày và ruột càng bị lấp nhét thêm làm cho
bệnh t́nh nặng lên chứ không ích bổ ǵ.
4. Những người bị viêm loét hốc dạ dày cấp tính và
xuất huyết
Đau dạ dày là chứng viêm loét ở bộ phận dạ dày, dịch
vị ra quá nhiều, dạ dày bị co giật gây nên. Trung y gọi là do khí trệ vị hỏa
mà sinh ra đau, huyết nhiệt chạy lung tung mà sinh ra xuất huyết. Chữa trị
cần phải lí khí ḥa vị, lương huyết chí huyết. Thế mà nhân sâm th́ lại bổ
khí, làm cho khí càng thịnh lên, huyết càng hưng vượng, th́ như vậy rất khó
làm giảm và làm hết đau.
5. Những bị giăn phế quản, bị lao, ho ra máu
Khi bị cảm nhiễm giăn phế quản, bị lao v.v... thường
có ho ra máu, trong đờm có máu, bị ho, có người sốt nhẹ, xuất huyết, biện
chứng trong Trung y là âm hư hỏa vượng, phế âm suy nhược. Trị liệu cần phải
tư âm giáng hỏa, lương huyết chỉ huyết. Vậy mà nhân sâm có thể làm thương âm
động hỏa, càng làm hiện tượng nôn ra máu trở nên nặng thêm.
6. Những người cao huyết áp
Đầu váng mắt mờ, mắt đỏ tai ù, nôn nóng hấp tấp, cuống
cuồng, dễ nổi nóng, mạch huyền, đó là can dương lên cao, can hỏa viêm tấy
lên. Trị liệu cần phải b́nh can tiền dương, thanh tiết can hỏa. Nhân sâm th́
có cả 2 tác dụng đối với huyết áp: Liều lượng nhỏ sẽ làm tăng huyết áp, liều
lượng lớn th́ làm hạ huyết áp. Nhưng nói về mặt lâm sàng, nhân sâm có thể
làm nặng thêm triệu chứng can dương can hỏa, hơn nữa liều thuốc rất khó nắm
vững được, cho nên người cao huyết áp nói chung không nên uống.
7. Những thanh niên hay bị di tinh, bị xuất tinh
sớm
Phần lớn là do gan thận tương hỏa vượng thịnh, âm hư
là nhiều, thủy không dưỡng hỏa. Nhân sâm có tác dụng như sex hormon, thúc
đẩy kích thích tố t́nh dục có tác dụng nâng cao cơ năng sinh dục, những
thanh niên bị di tinh và sớm xuất tinh, thường rất nhạy cảm và bị kích thích
mạnh về t́nh dục, uống nhân sâm sẽ làm nặng thêm t́nh trạng di tinh và xuất
tinh quá sớm.
8. Những người có bệnh về hệ thống miễn dịch
Các bệnh tự thân miễn dịch như ban đỏ, mụn nhọt, viêm
khớp loại phong thấp, bệnh da cứng, phần nhiều thanh niên hay mắc, trong đó
nữ thanh niên bị mắc nhiều hơn, thấy nhiều ở những người bị âm hư hỏa vượng,
bị ức chế miễn dịch của tế bào và miễn dịch của các chất lỏng trong cơ thể
lên cao. Nhân sâm có thể tăng cường miễn dịch, làm cho kháng thể tăng lên
nhiều, do đó kích thích kháng hạch kháng thể hoạt động, như vậy không thích
hợp với những bệnh nói trên, v́ thế những người bị bệnh đó không nên dùng.
9. Phụ nữ ở thời kỳ mang thai
Trong trường hợp b́nh thường, những người mang thai
không cần phải uống thuốc ǵ cả. Nếu uống nhân sâm vào, thành phần của nhân
sâm sẽ có thể thông qua tuần hoàn huyết dịch được thai nhi hấp thu một phần,
làm tăng thêm thai hỏa, rất bất lợi cho thai nhi và có thể dẫn tới t́nh
trạng khó sinh.
10. Những trẻ nhỏ dưới 14 tuổi
Cơ thể thuần dương (khí dương c̣n non và giữ vai tṛ
chủ yếu trong hoạt động sinh lư của trẻ trong thời kỳ sinh trưởng), âm
thường không đủ, dương th́ dư thừa, không nên sử dụng nhân sâm để làm bổ
dương khí của chúng. Nhân sâm có thể thúc đẩy sự phát dục của tuyến sinh dục
phát triển, đó là điều rất nên tránh đối với trẻ nhỏ để tránh cho tuyến sinh
dục sớm thành thục. Những trẻ sơ sinh, trẻ dưới 1 năm, lại càng cần kỵ uống
nhân sâm, ngay kể cả thanh niên cũng không nên uống nó làm ǵ nếu không có
chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ Trung y.
VĂN ĐỨC